Wybór zawodu, zmiana pracy czy decyzja o przebranżowieniu mogą być ważnymi momentami w życiu. Czasami wiadomo, że dotychczasowa sytuacja zawodowa już nie odpowiada, ale trudno określić, co powinno pojawić się w jej miejsce. W innych sytuacjach możliwości jest wiele, a problemem staje się wybór właściwego kierunku.

W takich momentach pomocne może być doradztwo zawodowe lub coaching kariery. Choć pojęcia te często stosuje się zamiennie, oznaczają nieco inne formy pracy. Różnią się między innymi sposobem prowadzenia procesu, zakresem wsparcia oraz rolą specjalisty.

Doradztwo zawodowe – na czym polega?

Doradztwo zawodowe koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu osoby w podejmowaniu decyzji dotyczących jej życia zawodowego. Może dotyczyć wyboru zawodu, zmiany pracy, przebranżowienia, rozwoju kompetencji czy planowania dalszej ścieżki zawodowej.

Doradca zawodowy pomaga przyjrzeć się między innymi zainteresowaniom, kompetencjom, doświadczeniom oraz możliwościom związanym z określonym kierunkiem zawodowym. W zależności od potrzeb można również analizować predyspozycje i preferencje dotyczące środowiska pracy.

Doradztwo zawodowe może być szczególnie pomocne wtedy, gdy osoba potrzebuje uporządkować informacje i możliwości oraz lepiej określić kierunek dalszego rozwoju.

Coaching kariery – czym różni się od doradztwa zawodowego?

Coaching kariery koncentruje się przede wszystkim na procesie samodzielnego określania celów i podejmowania decyzji. Coach nie powinien wybierać za klienta konkretnego zawodu czy wskazywać jednej właściwej drogi. Jego rolą jest stworzenie warunków do refleksji, określenia celu, rozpoznania zasobów i zaplanowania działań.

W coachingu kariery można pracować między innymi nad pytaniami:

• Czego właściwie chcę od swojego życia zawodowego?
• Co jest dla mnie ważne w pracy?
• Jakie są moje mocne strony i kompetencje?
• Dlaczego trudno mi podjąć decyzję?
• Co powstrzymuje mnie przed zmianą?
• Jakie możliwości rozwoju mam obecnie?
• Jaki kierunek będzie zgodny z moimi wartościami?
• Co mogę zrobić, aby przybliżyć się do wybranego celu?

Coaching kariery może być więc szczególnie wartościowy wtedy, gdy nie chodzi wyłącznie o zdobycie informacji o zawodach. Czasami najważniejsze jest lepsze zrozumienie siebie i własnych potrzeb, aby móc podjąć świadomą decyzję.

Czy doradztwo zawodowe i coaching kariery można połączyć?

Tak. W praktyce potrzeby klienta nie zawsze mieszczą się w jednej kategorii.

Osoba rozważająca przebranżowienie może potrzebować zarówno uporządkowania swoich kompetencji i możliwości, jak i refleksji nad tym, czego właściwie oczekuje od przyszłej pracy. Ktoś inny może mieć już określony cel, ale potrzebować wsparcia w stworzeniu planu jego realizacji.

Dlatego doradztwo i coaching kariery mogą się wzajemnie uzupełniać.

Ważne jest jednak, aby sposób pracy był dopasowany do konkretnej sytuacji i celu osoby korzystającej ze wsparcia.

Dlaczego wiedza psychologiczna może być ważna w coachingu kariery?

Decyzje zawodowe nie są podejmowane wyłącznie na podstawie logicznej analizy. Na nasze wybory wpływają również emocje, doświadczenia, przekonania na własny temat oraz sposób postrzegania swoich możliwości.

Można mieć odpowiednie kompetencje do zmiany pracy, a jednocześnie bardzo się jej obawiać. Albo też wiedzieć, że obecne stanowisko nie daje satysfakcji, ale nie potrafić zdecydować, co powinno je zastąpić. Można również mieć wiele możliwości, lecz każda decyzja wiąże się z poczuciem straty innej drogi.

Wiedza psychologiczna pozwala lepiej rozumieć te mechanizmy.

W pracy nad karierą warto więc przyjrzeć się nie tylko temu, jakie zawody są dostępne, ale również temu, co sprawia, że dana osoba podejmuje określone decyzje i w jaki sposób postrzega samą siebie.

Emocje, przekonania i decyzje zawodowe

Zmiana zawodowa często wiąże się z niepewnością. Pojawić może się lęk przed porażką, obawa przed oceną innych, brak wiary we własne możliwości albo przekonanie, że decyzja musi być perfekcyjna.

Takie doświadczenia mogą utrudniać działanie nawet wtedy, gdy osoba posiada odpowiednie kompetencje.

Warto wtedy zastanowić się, czy trudność rzeczywiście wynika z braku możliwości, czy może z wewnętrznych przekonań i obaw związanych ze zmianą.

Nie oznacza to, że każdą trudność zawodową należy traktować jako problem psychologiczny. Czasami potrzebna jest po prostu lepsza informacja, analiza możliwości lub konkretny plan działania. Wiedza psychologiczna może jednak pomóc zauważyć również te elementy, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka.

Kariera zawodowa a własne wartości

Wybierając pracę, często pytamy przede wszystkim: „W czym jestem dobry?”. To ważne pytanie, ale nie zawsze wystarczające.

Równie istotne może być pytanie: „Co jest dla mnie ważne?”

Dla jednej osoby znaczenie będzie miała stabilność i bezpieczeństwo. Dla innej możliwość rozwoju, niezależność, relacje z ludźmi, twórczość albo poczucie sensu. Te różnice sprawiają, że ta sama ścieżka zawodowa może być dla jednej osoby satysfakcjonująca, a dla innej zupełnie nieodpowiednia.

Dlatego w pracy nad karierą warto uwzględnić wartości, potrzeby i osobiste kryteria wyboru.

Właśnie tutaj pomocna może być również perspektywa doradztwa filozoficznego. Pozwala ona zatrzymać się przy pytaniach dotyczących sensu, wartości i tego, jakiego życia człowiek właściwie chce dla siebie.

Psycholog, coach i doradca zawodowy – czy można łączyć te kompetencje?

Poszczególne role zawodowe mają różne cele i zakresy kompetencji. Psycholog zajmuje się między innymi funkcjonowaniem psychicznym człowieka, jego emocjami i zachowaniem. Coach wspiera klienta w określaniu celów, rozpoznawaniu zasobów i planowaniu działań. Doradca zawodowy koncentruje się na decyzjach związanych z edukacją, pracą i rozwojem zawodowym.

Te perspektywy mogą się jednak uzupełniać, jeśli specjalista posiada odpowiednie wykształcenie i jasno określa charakter świadczonej usługi.

W mojej pracy wsparcie zawodowe i coaching kariery łączę z wiedzą zdobytą podczas studiów psychologicznych oraz studiów na kierunku doradztwo filozoficzne i coaching. Posiadam również wykształcenie psychoterapeutyczne, które daje mi pogłębioną wiedzę na temat funkcjonowania psychicznego, emocji, relacji i nieświadomych mechanizmów.

Nie oznacza to jednak, że coaching kariery jest psychoterapią. Są to różne formy pracy, mające odmienne cele.

Coaching kariery – dla kogo?

Ta forma wsparcia może być pomocna dla osób, które:

• zastanawiają się nad zmianą pracy,
• planują przebranżowienie,
• nie wiedzą, w jakim kierunku rozwijać karierę,
• czują brak satysfakcji z obecnej pracy,
• stoją przed ważną decyzją zawodową,
• chcą lepiej poznać swoje mocne strony i kompetencje,
• potrzebują określić swoje cele zawodowe,
• chcą zaplanować kolejny etap kariery,
• mają wiele możliwości, ale trudno im wybrać jedną z nich.

Nie zawsze potrzebujemy gotowej odpowiedzi. Czasami potrzebujemy przestrzeni, w której możemy spokojnie przyjrzeć się własnym możliwościom i świadomie podjąć decyzję.

Świadomy wybór zamiast poszukiwania jednej idealnej ścieżki

Nie istnieje jedna uniwersalna ścieżka kariery, która będzie odpowiednia dla każdego człowieka. Zawodowe wybory zmieniają się wraz z doświadczeniem, potrzebami i sytuacją życiową.

Dlatego celem coachingu kariery nie musi być znalezienie „idealnego zawodu”. Ważniejsze może okazać się lepsze rozumienie siebie, swoich wartości, możliwości i ograniczeń, a następnie przełożenie tej wiedzy na konkretne decyzje.

Jeśli zastanawiasz nad zmianą pracy, przebranżowieniem lub dalszym kierunkiem rozwoju zawodowego, coaching kariery może pomóc uporządkować sytuację i spojrzeć na możliwe rozwiązania z szerszej perspektywy.

Zapraszam osoby z Rydułtów, Rybnika, Wodzisławia Śląskiego, Radlina i okolic do kontaktu.